Nieuws
02 June, 2016

Terugblik Inspiratiedag Martin Skelton

IPC-grondlegger Martin Skelton: “It’s a brain thing”.

Martin Skelton is mede-oprichter en directeur van Fieldwork Education en de grondlegger en bedenker van het IPC. Hij heeft met duizenden leerkrachten en scholen over de hele wereld gewerkt en werkte mee aan vele boeken en publicaties. Leren is zijn passie. Op uitnodiging van IPC-Nederland hield Skelton op woensdag 18 mei een TEDTalk op de Inspiratiedag in Driebergen.

Ergens aan het begin van zijn boeiende presentatie gooide Martin Skelton een wezenlijke vraag de zaal in: Waar in de school wordt het meeste geleerd? Hij gaf de 150 aanwezigen een halve minuut om dit met de buurman of buurvrouw te bespreken. Er gingen allerlei suggesties over en weer. Toen Skelton een sheet toonde van de hersenen met de opmerking learning is a brain thing, ging er een zucht van herkenning door de zaal. Natuurlijk. Daar gebeurt het allemaal, in het hoofd van de kinderen. Als er wordt geleerd moeten er twee dingen gebeuren: de hersenen moeten groeien of de hersenen moeten sneller gaan werken, luidde de uitleg. Vanaf de geboorte zijn we al geprogrammeerd om onze hersenen te gebruiken. De hersenen proberen constant allerlei connecties te maken en op een gegeven moment moet het inslijten.  De Engelsman haalde een voor (bijna) iedereen herkenbare voorbeeld aan: leren autorijden. Als je begint met lessen heb je grote moeite met tegelijkertijd sturen, de pedalen bedienen en in de spiegel kijken. Na een jaar is het er in gesleten en is het automatisme geworden. Dat is wat leren is: van ik weet/kan het niet tot het na veel herhaling en oefenen een automatisme wordt.

Volgens Skelton zijn er vier fases van leren: new (nieuw), consolidating (beklijven/hechten), water treading (watertrappen) en drowning (verdrinken). In de eerste fase, waarin moet worden geleerd, is lof heel belangrijk. Wil je een leerling loven, dan is dit de beste fase om dat te doen, omdat ze hierin het meeste strugglen. Met watertrappen wordt bedoeld dat je de vaardigheid geconsolideerd hebt en alleen bezig bent met dingen te doen die je allang kunt. In feite ben je zinloos bezig (water aan het verplaatsen) en leert niet. Als leerling moet je meteen naar de leerkracht en vragen om nieuw/uitdagender werk - nieuw leren. De leerkracht moet alert zijn op de kinderen in de water treading-fase en liever proberen te voorkomen. Bij drowning ben je aan het verdrinken. Je bent in de war, gedesoriënteerd. Je komt er niet uit en hebt nog een keer uitleg nodig. De eerste twee fases zijn belangrijk, de andere twee wil je voorkomen. Vervolgens ging Skelton in op wat leren NIET is. Volgens hem is/zijn dat niet: ontwikkeling, middelen (zoals iPads), activiteit en dekking. Als kinderen bezig zijn geweest, wil dat nog niet zeggen dat ze veel geleerd hebben. Hou dat goed in gedachten.

Tijdens de presentatie hield hij het gehoor ook voor dat we ons moeten realiseren dat het gebruik van hersenen veel energie nodig heeft en dat overbelasting op de loer ligt. Hoezeer de hersenen van nieuwigheden houden, ze zijn ook geprogrammeerd om energie te sparen. Daarom houden hersenen ook van patronen en zullen zo snel mogelijk ervaringen laten inslijpen en een steeds dieper spoor te laten trekken om te voorkomen dat er onnodig energie wordt verspild. Nadeel is alleen dat de hersenen geen onderscheid maken tussen goed of slecht. Belangrijk in het onderwijs is volgens de IPC-man wel dat de ervaringen in alle leerjaren hetzelfde zijn, juist omdat de hersenen het zullen hardwiren. Hij haalde de negen criteria aan die het leren waardevoller maken en die op hun plek moeten zijn wil je een IPC-school zijn. Martin Skelton besloot zijn TEDTalk met de woorden: We maken onze kinderen door de kwaliteit van de herhaling van ervaringen die we hen geven.

door Aïda Jaber

Great learning, Great teaching and Great fun